Aktualności

"Obchody jubileuszu 500 - lecia Orli"

22 września 2007 r. o godzinie 17 nastąpiło otwarcie wystawy "Z Synagogą w tle" poświęconej historii Synagogi i Żydów w Orli.

Wójt Gminy Orla Piotr Selwesiuk dokonał otwarcia wystawy, powitał serdecznie mieszkańców gminy, przybyłych gości. Po Wójcie głos zabrali:

  • Sergiusz Martynowicz - Przewodniczący Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Orlańskiej,
  • Pan Tomasz Wiśniewski współautor wystawy,
  • Pani Katarzyna Szotkowska z Fundacji Batorego.
  • Celem wystawy było pokazanie bogatej historii Orli, a także zwrócenie uwagi na stan Synagogi, która wymaga renowacji.

    Z historii:

    Orla - niegdyś miasteczko dziś - wieś, siedziba gminy. Niesłusznie zapomniana, omijana na trasach turystycznych wypadów. A przecież mogłaby się stać centrum kulturowym regionu. Na zachód od miasteczka rozciąga się świat kultury łacińskiej, na wschodzie prawosławnej. Nad osadą góruje wspaniały obiekt synagogi, od lat niewykorzystany i niedoceniony przez lokalną społeczność. Już przed wojną starosta powiatowy w Bielsku Podlaskim w piśmie z dnia 6 kwietnia 1929 r. do Wojewody Białostockiego wskazuje synagogę w Orli jako jedyny "godny zabytek" znajdujący się w gminie tj. b. kościół kalwiński, obecnie bóżnica" (synagoga) styl prawdopodobnie romański z końca XVI lub początku XVII wieku. Jednak intencje urzędnika są czytelne i jasne. Obiekt uznano za cenny, wpisano do rejestru zabytków.

    Gdy w 1938 r. w pożarze spłonęły trzy bóżnice: murowana i dwie drewniane, wydawało się, że to nieuchronny koniec orlańskiej synagogi. Nieliczna i biedna gmina żydowska nie miała szans, by podnieść ją z ruin. Wówczas państwo polskie podjęło wysiłek, aby synagogę przywrócić do dawnej świetności. Zdjęcie z 1939 r., już po odbudowie i restauracji pokazuje jej prawdziwo piękno. Podczas wojny zbezcześcili ja Niemcy. Znikły wspaniałe synagogalia, obiekt służył jako magazyn i taką też funkcję spełniał przez wiele lat po wojnie. W latach 80 XX wieku odbudowano babiniec, a bożnice zdołano przykryć dachem, ratując ją przed niechybna zagładą, jednak wspaniałe zawilgocone malowidła we wnętrzu wciąż czekają na ratunek.

    Wyremontowana i udostępniona dla zwiedzających synagoga przyciągnie turystów oraz inwestorów. Ożywi wieś i region. Tak się przecież stało w Tykocinie, Siemiatyczach i Sejnach. Jednak bez aktywności społeczności lokalnej, konsolidacji działań ratunkowych - nic się nie wydarzy i orlańska synagoga nadal będzie opuszczona.

    zobacz zdjęcia

    W dniu 23 września 2007 r. o godz. 10.00 w Cerkwi parafialnej Św. Michała Archanioła w Orli odbyła się Św. Liturgia, której przewodniczył Jego Eminencja, Wielce Błogosławiony Sawa, Prawosławny Metropolita Warszawski i całej Polski. W liturgii udział wzięli m.in. Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Justynian - Biskup Mołdawii, Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Grzegorz - Biskup Bielska, Dziekan dr Ludwik Olszewski - przedstawiciel Biskupa Dydycza, Ks. Leoncjusz Tofiluk - Dziekan Bielski.

    O godzinie 11.00 w Kaplicy pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Orli Mszę świętą, odprawił Dziekan dr Ludwik Olszewski.

    O godzinie 11.30 odbył się Dziękczynny Molebień oraz poświęcenie krzyża pamiątkowego.

    zobacz zdjęcia

    O godzinie 14.00 w Zespole Szkół z dodatkowym nauczaniem języka białoruskiego im. Ziemi Orlańskiej w Orli odbyło się otwarcie Seminarium naukowego "500 lat - Orli współistnienie kultur". Otwarcia dokonał Pan Dariusz Jan Horodecki Dyrektor Zespołu Szkół w Orli.

    Wójt Gminy Orla powitał serdecznie przybyłych gości, wszystkich mieszkańców gminy oraz przedstawicieli firm, którzy wsparli finansowo organizację obchodów jubileuszu 500-lecia Orli.

    Następnie głos zabrali: Jego Eminencja, Wielce Błogosławiony Sawa, Prawosławny Metropolita Warszawski i całej Polski, Dziekan dr Ludwik Olszewski - przedstawiciel Biskupa Dydycza, Eugeniusz Czykwin - Poseł na Sejm RP, Mikołaj Janowski - Członek Zarządu Województwa Podlaskiego.

    Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa Prawosławny Metropolita Warszawski i całej Polski w imieniu Św. Soboru Biskupów Św. Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego za pracę dla dobra Cerkwi dokonał wręczenia orderów Św. Równej Apostołom Marii Magdaleny. Ordery otrzymali:

  • Ks. Aleksander Tokarewski - Proboszcz Parafii Prawosławnej w Orli,
  • Ks. Anatol Tokajuk - Wikariusz Parafii Prawosławnej w Orli,
  • psalmista Dymitr Martynowicz,
  • Piotr Selwesiuk Wójt Gminy Orla.
  • zobacz zdjęcia

    Pierwszym prelegentem oraz prowadzącym Seminarium był prof. dr hab. Antoni Mironowicz, który wystąpił z prelekcją "Pierwsi założyciele Orli".

    Kolejnym prelegentem był Pan Zbigniew Romaniuk z prezentacją pt.: "Żydzi w Orli"

    Następnie z referatem "Z historii Orli" zapoznała w imieniu Pana Doroteusza Fionika - Pani Anna Fionik.

    Z prelekcją dotyczącą dziejów Parafii Prawosławnej w Orli w imieniu Ks. mitr. dr Grzegorza Sosny wystąpiła Pani Antonina Sosna.

    Wystąpienia prelegentów zakończył referat dr Joanny Wawrzeniuk "Stan i potrzeba badań archeologicznych w gminie Orla".

    Wszystkich zebranych ze swoją twórczością zapoznał białoruski poeta Wiktor Szwed.

    Seminarium naukowe "500 lat współistnienie kultur" zakończył występ młodzieżowego zespołu działającego przy Parafii Prawosławnej w Orli.

    Na zakończenie Wójt Gminy Orla podziękował wszystkim za udział w obchodach 500 jubileuszu powstania miejscowości Orla.

        

    Na realizację obchodów jubileuszu 500 lecia Orli, Gmina Orla pozyskała 16 500 złotych, w tym:

    - 9 000 zł w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006",Działanie 2.7 "Pilotażowy Program Leader+",

    - 5 000 złotych z Fundacji Batorego na organizację wystawy " Z Synagogą w tle", poświęconej historii Synagogi i Żydów w Orli,

    - 2 500 złotych z Euroregionu Puszcza Białowieska.

    Ponadto finansowo imprezę wsparli:

    1. Firma Naftan Sp z o.o. w Olekszach,

    2. Mlekowita Sp. z o.o. w Bielsku Podlaskim,

    3. Kan Sp. z o.o. w Białymstoku,

    4. Przedsiębiorstwo Usług Wielobranżowych Sp. z o.o. w Bielsku Podlaskim,

    5. Przedsiębiorstwo Drogowo - Mostowe MAKSBUD Sp. z o.o. w Bielsku Podlaskim,

    6. Firma De Facto w Bielsku Podlaskim,

    7. Andrzej Brzozowski - Gospodarstwo Rolne w Parcewie,

    8. Firma NajBard Andrzej Bałło w Bielsku Podlaskim,

    9. Bank Spółdzielczy w Bielsku Podlaskim,

    10. Przedsiębiorstwo Handlowe - Andrzej Kuptel w Orli,

    11. Firma Struga S.A. Zakład Utylizacji Oddział Podlaski w Białymstoku,

    12. Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowemu "ORLAS" w Orli ,

    13. Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w Orli,

    14. Bank Spółdzielczy w Hajnówce,

    15. Alina i Sławomir Bieroza,

    16. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Hajnówce,

    17. Elewar Sp. z o.o. w Bielsku Podlaskim,

    18. "M" Sp. j. Zakład Masarski Pachwicewicz, Ostaszewski,

    19. Piekarnia "EMMA" Sp. j. w Hajnówce,

    20. Firma "Enigma" - Anatol Bakun - Orla,

    21. Firma TransGrot - Jerzy i Maria Szymańscy - Orla,

    22. Sławomir i Grażyna Sawczyńscy z Bielska Podlaskiego,

    23. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe -Edward Piszczatowski - Orla,

    24. Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w Warszawie,

    25. Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe - Igor Tchórzewski - Orla.






    Created by raptorf22